"ผมอยากเป็นหมอ"

   แต่คงไม่มีโอกาส..."ผมยังไม่ทราบเลยครับว่าหลังจากจบม. 3 แล้วจะได้เรียนต่อไหม เพราะบัตรประชาชนก็ยังไม่มี ก็คงต้องกลับมาช่วยทำงานที่บ้านแทน" เด็กชายละโมะ อายุ 15 ปี หมู่บ้านลาหู่ขุนห้วยไล้ จังหวัดเชียงราย
   องค์การแอ็คชั่นเอด ประเทศไทย มีจุดมุ่งหมายที่จะสร้างโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาขั้นพื้นฐาน ที่มีคุณภาพและเหมาะสมสอดคล้องกับวิถีชีวิตของกลุ่มเด็กชายขอบ โดยผลักดันนโยบายการศึกษาแห่งชาติที่เอื้อต่อการเข้าถึงการศึกษาของกลุ่มเด็กชายขอบ และคำนึงความแตกต่างที่หลากหลาย ทั้งทางวัฒนธรรม วิถีชีวิตในทุกมิติ รวมทั้งทำให้เกิดความมั่นใจว่ารัฐจะสนับสนุนงบประมาณ และรับรองฐานะของภาคประชาชน องค์กรชุมชน และองค์กรเอกชน ในการมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ อย่างเท่าเทียม และทั่วถึง
   จากการศึกษาข้อมูลเพื่อการดำเนินงานในพื้นที่เป้าหมาย ในจังหวัดเชียงราย และแม่ฮ่องสอน พบว่าสถานการณ์การศึกษาของเด็กชายขอบที่ถูกกีดกันและเลือกปฏิบัติ รวมถึงนโยบายของภาครัฐที่ปิดโรงเรียนขนาดเล็กไปแล้ว และอีกหลายโรงเรียนมีแนวโน้มจะถูกปิด เพราะเนื่องจากการบริหารงบประมาณที่ไม่คุ้มค่า เด็กส่วนใหญ่จะต้องถูกย้ายไปเรียนรวมกับเด็กในโรงเรียนใกล้เคียง ส่งผลให้เด็กที่เคยอยู่ในโรงเรียนขนาดเล็ก ต้องเดินทางไกลไปโรงเรียนมากขึ้น ซึ่งเสี่ยงต่อความปลอดภัยโดยเฉพาะต่อเด็กหญิง อีกทั้งยังเป็นสาเหตุให้เด็กหลายคนต้องหลุดออกจากระบบการศึกษา เพราะหลายครอบครัวไม่สามารถแบกรับภาระค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นได้
   ในปี 2551 องค์การแอ็คชั่นเอดฯ ได้ดำเนินร่วมงานกับองค์กรท้องถิ่น ชุมชน โรงเรียน ครอบครัว และหน่วยงานภาครัฐรวมถึงท้องถิ่น ผ่านกระบวนการทำงานที่สร้างการส่งเสริมคุณภาพภาวะโภชนนาการ การสำรวจและติดตามภาวะทุพโภชนาการของเด็กในวัยเรียน สนับสนุนการเปิดศูนย์เด็กเล็กก่อนวัยเรียน โดยได้รับความร่วมมือจากชุมชนด้านแรงงาน วัสดุอุปกรณ์ เพื่อเตรียมความพร้อมของเด็กเหล่านี้ ในการเข้าสู่ระบบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ส่งเสริมศักยภาพของครูผู้สอนในด้านทักษะและการผลิตสื่อการสอน จัดห้องเรียนพิเศษสำหรับกลุ่มเด็กหลากอายุที่เพิ่งเข้าสู่ระบบการศึกษา ส่งเสริมการสอนภาษาไทยเนื่องจากเด็กชายขอบส่วนใหญ่ไม่ได้ใช้ภาษาไทยเป็นภาษาแม่ริเริ่มและก่อตั้งเครือข่ายติดตามการศึกษาไทย (Thai Education Watch) สนับสนุนการติดตามสถานการณ์เรื่องสิทธิทางการศึกษาของกลุ่มเด็กชายขอบ 5 กลุ่มหลักได้แก่

   1. เด็กชายขอบ (เด็กชนเผ่าและเด็กมอแกน)

   2. เด็กเร่ร่อน

   3. เด็กแรงงานข้ามชาติ

   4. เด็กในพื้นที่ชุมชนแออัดในเมือง

   5. เด็กในพื้นที่สถานการณ์ความขัดแย้ง

   จัดทำรายงานภาคประชาชน (Shadow Report) เพื่อเป็นการถอดประสบกาณ์รูปแบบการศึกษาที่เหมาะสมสำหรับเด็กเหล่านี้
   องค์การแอ็คชั่นเอด ประเทศไทย ยังคงมุ่งเน้นในการพัฒนาเด็ก โดยเฉพาะเด็กหญิง ในด้านสุขภาวะทั้งห้า ได้แก่ กาย ใจ อารมณ์ สังคมและจิตวิญญาณ ที่เอื้อต่อการเรียนรู้ พัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนของครู ที่เอื้อต่อความหลากหลายทางวัฒนธรรม และวิถีชีวิตในทุกมิติ การมีโรงเรียนที่เอื้อต่อการเรียนรู้ และปลอดภัย (School Safety and Violence Against Girl) และการทำงานร่วมกับชุมชน เพื่อให้เข้ามามีส่วนร่วมกับโรงเรียนในการจัดการด้านการศึกษา และการจัดการศึกษาผู้ใหญ่สำหรับผู้หญิง (Adult Literacy and Reflect) รวมถึงการเพิ่มโอกาสทางการศึกษาให้กับกลุ่มเด็กชายขอบมากขึ้น ทั้งในระดับชาติและระดับนานาชาติ อีกทั้งทำงานร่วมกับเครือข่าย (Thai Education Watch) ในการติดตามสถานการณ์การศึกษาไทย และขยายเครือข่ายองค์กรสมาชิก และยกระดับประเด็นปัญหาการศึกษาเป็นข้อเสนอแนะในเชิงนโยบาย เพื่อนำไปสู่การทำงานในเครือข่ายระดับชาติและนานาชาติ Education for All